Srbija dobila dokumenta na osmanskom jeziku, šta otkrivaju?

Iz Turske je u Arhiv Srbije stiglo 20.000 digitalnih dokumenata iz osmanskog perioda. Sva dokumenta su na osmanskom jeziku – mje┼íavini arapskog, persijskog i staroturskog jezika.

Saznaćemo zašto je naš jezik bio diplomatski jezik na otomanskom dvoru.

Sultan je bio taj koji je pisao zakonske propise. Njih su se morali pridr┼żavati svi slu┼żbenici u carstvu.

Postojala je posebna prostorija u kojoj su se pisala dokumenta iz Osmanskog carstva – tefterhani prostorija, a na ─Źelu je bio tefterdar.

“Na izlo┼żbenoj postavci je stotinak dokumenata i ilustrativnog materijala. Najstariji dokument koji se odnosi na Smederevski sand┼żak, koji je sa─Źuvan i izlo┼żen u na┼íoj sali, iz 1476. je godine. U pitanju je detaljan popis Smederevskog sand┼żaka. Pored njega je minijatura koja predstavlja osvajanje Beogradske tvr─Ĺave iz 1521. godine”, isti─Źe autorka izlo┼żbe Enisa Alomerovi─ç Hubani─ç.

Sva dokumenta su se ─Źuvala u drvenim i ko┼żnim sanducima. “Administracija u Osmanskom carstvu je bila jako slo┼żena. Poslovi su se vodili u vi┼íe kancelarija i potkancelarija”, navodi Alomerovi─ç Hubani─çeva.

Izlo┼żen je i berat upu─çen Iliji Gara┼íaninu iz 1881. godine, u kojem mu Osmansko carstvo daje odre─Ĺene povlastice zbog lojalnosti samom carstvu.

Osmansko carstvo osnovano je 1299. godine. Osnovao ga je emir Osman Gazi. Srpski vladari i predstavnici Srbije razli─Źitog ranga su vi┼íe puta pose─çivali Carigrad. Na izlo┼żbi je predstavljen i Milo┼í Obrenovi─ç tokom posjete Osmanskom carstvu.

“Tamo su mu dodeljena odre─Ĺena ordenja. Mo┼żemo videti i kasu kneza Milo┼ía, koja se ─Źuva u Arhivu Srbije”, navela je autorka izlo┼żbe.

Izlo┼żena je i zapovijest sultana Abdul Med┼żida iz 1858. godine i planovi i skice za ┼íkolu u Beogradu, s tim ┼íto nema dokaza da je ona i izgra─Ĺena.

“Imamo i nacrt za izgradnju srednje svetovne ┼íkole u Ni┼íu iz 1854. godine, kao i radionice vaspitnog doma tzv. islahane, tako─Ĺe u Ni┼íu, u kojoj su se obrazovali i sticali zanat kako muslimanska tako i hri┼í─çanska deca”, rekla je Enisa Alomerovi─ç Hubani─çeva.

Na osnovu dokumenata iz Arhiva Srbije saznajemo vi┼íe o gra─Ĺevinama iz vremena Osmanskog carstva, ali i o onima koje su se sa─Źuvale i danas. Na Kalemegdanu je grobnica (turbe) iz 19. vijeka, a na Dor─çolu se i danas nalazi tursko kupatilo.

RTS/GG

Podeli